Γνωρίζατε ότι θα μπορούσατε να βελτιώσετε τις γλωσσικές σας δεξιότητες ενώ τρέχετε μετ’ εμποδίων; Δεν είναι σχήμα λόγου! Η εκπαιδευτικός Joana Alice Marnes Faria από το Δημοτικό και Γυμνάσιο του Idães δίνει ένα εξαιρετικό παράδειγμα ολοκληρωμένης εκμάθησης περιεχομένου και γλώσσας (CLIL). 

Όπως και στην περίπτωση του σεναρίου με το Εσθονικό Λεξιλόγιο Ενδυμάτων, η διδασκαλία γλωσσών σε συνδυασμό με περιεχόμενο άλλου αντικειμένου λειτουργεί άριστα, επειδή τοποθετεί το γλωσσικό υλικό σε συγκεκριμένο πλαίσιο. Ένα ακόμη πλεονέκτημα της φυσικής αγωγής είναι ότι διατηρεί τους μαθητές ενεργούς σωματικά, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει την ενεργή συμμετοχή τους.

Η Joana συνδυάζει τη φυσική αγωγή με το λεξιλόγιο των αγγλικών και χρησιμοποιεί ένα ανεστραμμένο σχήμα στην τάξη. Το σχήμα της ανεστραμμένης τάξης είναι μια εκπαιδευτική μέθοδος εστιασμένη στον μαθητή, στην οποία οι μαθητές μαθαίνουν περιεχόμενο τις ώρες που βρίσκονται εκτός τάξης και συμμετέχουν σε ομαδικές δραστηριότητες, συζητήσεις, πρακτική εργασία και άλλες δράσεις μέσα στην τάξη. Ονομάζεται «ανεστραμμένη» διότι η εργασία του μαθητή για το σπίτι αντικαθιστά την παράδοση του εκπαιδευτικού στην τάξη. «Η τεχνική της ανεστραμμένης τάξης προάγει την αυτονομία και την υπευθυνότητα των μαθητών», αναφέρει η Joana. «Προσφέρει, επίσης, πρακτικές δραστηριότητες και οι μαθητές γίνονται πιο ενεργοί, πιο συνεργατικοί, και ενδιαφέρονται περισσότερο για το μάθημα.» 

Για την παρακολούθηση της μάθησης των μαθητών, σε πολλές περιπτώσεις ο εκπαιδευτικός ζητά από τους μαθητές να κάνουν διαδικτυακά κουίζ. Η συζήτηση των αποτελεσμάτων στο Kahoot και στο Plickers επιτρέπει στους μαθητές να γνωρίζουν τις αδυναμίες τους και, κατά συνέπεια, τους κάνει να συμμετέχουν περισσότερο (Εικόνα 1). Η Joana έχει επίσης δύο μαθητές με ειδικές ανάγκες, επομένως, διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες είναι φτιαγμένες έτσι ώστε να μπορούν όλοι να συμμετέχουν. Για παράδειγμα, ζήτησε από τους δύο αυτούς μαθητές να κάνουν τα κουίζ, αλλά όχι τις σωματικές ασκήσεις.

Το Plickers είναι ένα διαδικτυακό εργαλείο κουίζ, στο οποίο οι μαθητές μπορούν να απαντήσουν σε ερωτήσεις κουίζ δείχνοντας μια έντυπη κάρτα απαντήσεων με κωδικό QR. Στη συνέχεια, ο εκπαιδευτικός μπορεί να σαρώσει γρήγορα αυτούς τους κωδικούς με ένα tablet/smartphone και να καταγράψει τις απαντήσεις. 

JΗ Joana έθεσε αυτούς τους μαθησιακούς στόχους για τον εαυτό της και τους μαθητές της:

• Να παρακινήσει τους μαθητές να μάθουν συγκεκριμένο λεξιλόγιο
• Να αναπτύξει την αυτονομία και την υπευθυνότητα των μαθητών
• Να εξοικειωθούν οι μαθητές με τα ακόλουθα ψηφιακά εργαλεία: κωδικοί QR, Kahoot, Padlet και Plickers
• Να προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ συμμαθητών και το συναγωνιστικό παιχνίδι
• Να δώσει την ευκαιρία για πρακτικές δραστηριότητες και να τις προωθήσει
• Να δώσει περισσότερα κίνητρα και να ενισχύσει τη συμμετοχή των μαθητών στις δραστηριότητες της τάξης
• Να σεβαστεί τους ρυθμούς μάθησης των μαθητών
• Να προετοιμάσει καταλλήλως τους ψηφιακούς πολίτες

Πριν από το μάθημα, η Joana έστειλε στους μαθητές της ένα email με τις ακόλουθες οδηγίες: 

Εργασία 1. Οδηγίες: «Θέλετε να ανακαλύψετε τον επόμενο τομέα όπου πρόκειται να εξασκηθείτε; Διαβάστε προσεκτικά την πρώτη εργασία και, στη συνέχεια, ανοίξτε το PowerPoint «Let´s Clil jogo» που σας έχω στείλει. Αφού μάθετε ποιος είναι ο επόμενος τομέας, στείλτε μου την απάντηση σε ένα email».

Οι μαθητές κάνουν λήψη αυτής της εφαρμογής για ανάγνωση κωδικών QR. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια των κωδικών QR και των στοιχείων του PowerPoint, πρέπει να ανακαλύψουν την κρυμμένη λέξη.

Εργασία 2. Οδηγίες: «Διαβάστε προσεκτικά τη 2η εργασία. Αν θέλετε να παρακολουθήσετε το βίντεο, τοποθετήστε το ποντίκι στον σύνδεσμο και κάντε δεξί κλικ.». Οι μαθητές παρακολουθούν τα βίντεο στο Padlet που δείχνουν τις κινήσεις διαχείρισης του εμποδίου. 

Εργασία 3. Οδηγίες: «Τώρα μπορείτε να ανοίξετε το φύλλο εργασίας 1. Διαβάστε προσεκτικά το φύλλο εργασίας για να κατανοήσετε το σχετικό λεξιλόγιο και τις τεχνικές». Οι μαθητές διαβάζουν το φύλλο εργασίας 1 με τα αντικείμενα της δραστηριότητας και το σχετικό λεξιλόγιο.

Εργασία 4. Οδηγίες: «Κάντε λήψη του φύλλου εργασίας 2. Κάντε τις ασκήσεις στο φύλλο εργασίας και αξιολογήστε αν γνωρίζετε τις αγγλικές λέξεις σχετικά με τα εμπόδια ή αν χρειάζεται να τις μελετήσετε περισσότερο». Στο τέλος, οι μαθητές; συμπληρώνουν το φύλλο εργασίας 2 για αξιολόγηση του συγκεκριμένου λεξιλογίου (για τα εμπόδια).

Η Joana ξεκίνησε με ένα κουίζ στο Plickers, για να δει αν οι μαθητές μπορούν να εντοπίσουν συγκεκριμένες λέξεις που σχετίζονται με τη σωματική δραστηριότητα ή τον αθλητισμό και το συγκεκριμένο υλικό. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να επαληθεύσει τα αποτελέσματα αμέσως, επομένως να έχει μια γενική εικόνα σχετικά με το τι γνωρίζουν ή τι δεν γνωρίζουν οι μαθητές και τι έχουν μάθει μέχρι στιγμής. Μπορεί επίσης να δείξει αυτά τα αποτελέσματα στους μαθητές ή και όχι.

Κατόπιν ανάλυσης των αποτελεσμάτων, η Joana δημιούργησε νέες ομάδες εργασίας, βάζοντας μαζί τους πιο προχωρημένους μαθητές με εκείνους που δεν φάνηκε να είναι και τόσο προχωρημένοι. Επίσης, ρώτησε τους μαθητές για τις εργασίες που ολοκλήρωσαν και τους βοήθησε να ξανασκεφτούν τα βίντεο, εφιστώντας την προσοχή τους στα θέματα για τα οποία είχαν λιγότερες γνώσεις. 

Στη συνέχεια, οι μαθητές έπαιξαν σε ομάδες επάνω στο αγγλικό-πορτογαλικό λεξιλόγιο, χρησιμοποιώντας αυτούς τους κωδικούς QR και αυτές τις λίστες (στα πορτογαλικά). Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, οι γνώσεις των μαθητών αξιολογήθηκαν μέσω αυτής της ομαδικής εργασίας, ενώ χρησιμοποιήθηκε η εφαρμογή ανάγνωσης κωδικών QR. Αυτή η δραστηριότητα παρακινεί τους μαθητές να παίξουν, να συναγωνιστούν και να βοηθήσουν την ομάδα τους να νικήσει.
Στο τέλος του μαθήματος, οι ομάδες είχαν 5 με 10 λεπτά για να παρουσιάσουν τις ιδέες που συζητήθηκαν. Οι άλλες ομάδες αξιολόγησαν όλες τις παρουσιάσεις, δίνοντας στοιχεία σχετικά με το τι ήταν σωστό, τι λάθος και τι έλειπε ώστε να μπορέσουν όλοι να κατανοήσουν το θέμα. 

Τέλος, οι μαθητές έλεγξαν τις γνώσεις τους μέσω ενός κουίζ στο Kahoot. Πρόκειται για ένα τεστ γενικών γνώσεων σχετικά με τα εμπόδια, που γίνεται στα Αγγλικά. Οι μαθητές μπορούν να βλέπουν τις βαθμολογίες τους.

Εικόνα 1 Κάρτα απάντησης Plickers. Ο μαθητής πρέπει να περιστρέψει την κάρτα με τρόπο τέτοιο ώστε η απάντηση που θα επιλέξει (A-B-C-D) να βρίσκεται στο επάνω μέρος

Αν η διδασκαλία στην τάξη δεν είναι δυνατή ή οι μαθητές πρέπει να περάσουν σε συνδυαστική διδασκαλία, ο εκπαιδευτικός μπορεί να προσαρμόσει τις δραστηριότητες με διάφορους τρόπους. Αν κάποιοι μαθητές βρίσκονται στο σπίτι τους, οι φίλοι τους ή οι γονείς τους μπορούν να βιντεοσκοπήσουν τις ασκήσεις τους. Οι ασκήσεις μπορούν να αποσταλούν μέσω μιας πλατφόρμας κοινής χρήσης αρχείων, ενός εργαλείου διαχείρισης ψηφιακής τάξης ή στο ίδιο Padlet που χρησιμοποιεί ο εκπαιδευτικός. Ο εκπαιδευτικός και οι συμμαθητές μπορούν να παρακολουθούν τα βίντεο και να αξιολογούν τις ασκήσεις, ενώ για την αξιολόγηση των ασκήσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια κλίμακα διαβαθμισμένων κριτηρίων αξιολόγησης. Σε πλήρως διαδικτυακό ή συνδυαστικό περιβάλλον διδασκαλίας, τα κουίζ μπορούν να γίνονται στην τάξη με κάποιο διαδικτυακό εργαλείο κουίζ, καθώς οι κάρτες Plickers δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αυτήν την περίπτωση.