Εισάγοντας την ψηφιακή διαμορφωτική αξιολόγηση στο σχολείο σας

Η ψηφιακή διαμορφωτική αξιολόγηση (ΨΔΑ) μπορεί να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στις ανάγκες των μαθητών και να βελτιώσουν τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η παρούσα εργαλειοθήκη παρέχει στους διευθυντές σχολικών μονάδων  προσεγγίσεις άλλων εκπαιδευτικών, διευθυντών σχολικών μονάδων και υπευθύνων χάραξης πολιτικής όσον αφορά την επιτυχή εφαρμογή της ΨΔΑ.

Γιατί είναι η ψηφιακή διαμορφωτική αξιολόγηση σημαντική για το σχολείο μου;

Η διαμορφωτική αξιολόγηση προάγει μια νοοτροπία ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος μπορεί να πάντα να βελτιωθεί και επιζητά πάντα να βελτιώνεται, ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς να προσαρμόζουν τη διδασκαλία τους στις ανάγκες των μαθητών και μπορεί να καλλιεργήσει μια ολιστική σχολική κουλτούρα μάθησης, όπου οι μαθητές αισθάνονται ασφάλεια να κάνουν λάθη και να μάθουν από αυτά.

Η αξιολόγηση συχνά γίνεται αντιληπτή, τόσο από τους εκπαιδευτικούς, όσο και από τους μαθητές, ως κάτι που συμβαίνει μετά τη μάθηση, ως μια επιπρόσθετη υποχρέωση που δεν σχετίζεται με τη μαθησιακή διαδικασία. Η ενσωμάτωση της αξιολόγησης στη μάθηση δεν είναι πάντα προφανής. Ορισμένοι εκπαιδευτικοί εστιάζουν τη διδασκαλία τους στην επιτυχία των μαθητών τους σε ένα διαγώνισμα ή, ενώ θα ήθελαν να εστιάσουν περισσότερο σε δεξιότητες όπως η κριτική σκέψη, δεν μπορούν να βρουν χρόνο για να το κάνουν. Η διαμορφωτική αξιολόγηση δεν παρέχει μόνο μια γέφυρα μεταξύ της μάθησης και της αξιολόγησης, αλλά προάγει επίσης την ανάπτυξη ικανοτήτων σε τομείς όπως η κριτική σκέψη και η ικανότητα μάθησης της μάθησης.

Οι σχολικοί διευθυντές τείνουν να εστιάζουν σε («τελικά») διαγωνίσματα μεγάλης βαρύτητας, όμως έχει διαπιστωθεί ότι η διαμορφωτική αξιολόγηση ενισχύει τη μάθηση και τις επιδόσεις. Επιπλέον, η διαμορφωτική αξιολόγηση μπορεί να ξεκινήσει με μικρά βήματα και να επιτευχθεί από όλους τους εκπαιδευτικούς σε όλα τα μαθήματα. 

Τι είναι η διαμορφωτική αξιολόγηση;

Η διαμορφωτική αξιολόγηση (ΔΑ) μπορεί να φαίνεται ότι διαφέρει από την παραδοσιακή αθροιστική αξιολόγηση βάσει τυποποιημένων βαθμολογούμενων διαγωνισμάτων/τεστ, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν συνδυάζεται με τέτοιους είδους τεστ. Δεν είναι ή το ένα ή το άλλο: η ΔΑ μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές να επιτύχουν σε τελικά διαγωνίσματα μεγάλης βαρύτητας. Αλλά τι είναι η διαμορφωτική αξιολόγηση; 

Οι Black και Wiliam (2010, σ. 82 στην αγγλική έκδοση) περιγράφουν τη διαμορφωτική αξιολόγηση ως «…όλες τις δραστηριότητες που αναλαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί —και οι μαθητές τους όταν αυτοαξιολογούνται— οι οποίες παρέχουν πληροφορίες που θα χρησιμοποιηθούν ως ανατροφοδότηση για την τροποποίηση των δραστηριοτήτων διδασκαλίας και μάθησης. Η αξιολόγηση αυτή καθίσταται διαμορφωτική όταν τα αποδεικτικά στοιχεία χρησιμοποιούνται για την προσαρμογή της διδασκαλίας στις ανάγκες των μαθητών.» Με άλλα λόγια, η αξιολόγηση είναι διαμορφωτική όταν οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν τα αποδεικτικά στοιχεία, είτε για να προσαρμόσουν επακόλουθες μαθησιακές δραστηριότητες, είτε για να παράσχουν ανατροφοδότηση που θα έχει ιδιαίτερη σημασία για ένα μαθητή και θα τον βοηθήσει να βελτιώσει τη μάθησή του. Σε αυτό το βίντεο με εκπαιδευτικούς και εμπειρογνώμονες παρουσιάζεται πιο αναλυτικά η διαμορφωτική αξιολόγηση.

 

Μια συνήθης παρανόηση είναι ότι η διαμορφωτική και η αθροιστική αξιολόγηση είναι δύο διαφορετικοί τρόποι για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων μάθησης. Στην ουσία, τα ίδια αποδεικτικά στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εξαγωγή τόσο ενός διαμορφωτικού, όσο και ενός αθροιστικού συμπεράσματος. Ωστόσο, πρόκειται για δύο διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά το είδος των πληροφοριών που συλλέγονται. Στην αθροιστική αξιολόγηση είναι σημαντικό το συμπέρασμα σχετικά με έναν μαθητή να είναι συγκρίσιμο με τις επιδόσεις του μαθητή σε προηγούμενες καταστάσεις (π.χ. προηγούμενα διαγωνίσματα, γραπτές εργασίες). Συνεπώς, η αθροιστική αξιολόγηση βασίζεται συνήθως σε τελικά διαγωνίσματα που είναι τυποποιημένα και βαθμολογούνται. Στη διαμορφωτική αξιολόγηση οι καθηγητές μπορούν να διερευνήσουν και να δοκιμάσουν πρακτικές (π.χ. ημερολόγιο μάθησης μαθητή ή ψηφιακό φάκελο επιτευγμάτων) με σκοπό να αποκτήσουν διεξοδικότερα και πιο λεπτομερή αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τη μάθηση του μαθητή. Σε αυτά θα βασίσουν τις αποφάσεις τους και με αυτά θα υποστηρίξουν τους μαθητές τους.

Η αθροιστική αξιολόγηση βασίζεται κατά κανόνα σε βαθμολογούμενα τεστ και διαγωνίσματα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ένα τεστ που δεν βαθμολογείται αποτελεί αυτομάτως εργαλείο διαμορφωτικής αξιολόγησης. Ο εκπαιδευτικός ή ο μαθητής πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιήσει τα αποδεικτικά στοιχεία για να διαμορφώσει τα επόμενα βήματά του.

Οι μαθητές ενδεχομένως δεν αντιλαμβάνονται την αξία της διαμορφωτικής αξιολόγησης, επειδή εξακολουθούν να αξιολογούνται με βαθμολογούμενα τεστ και διαγωνίσματα. Ορισμένοι γονείς/κηδεμόνες ενδέχεται, επίσης, να ανησυχούν μήπως η έμφαση στη διαμορφωτική αξιολόγηση διαταράξει την προετοιμασία των μαθητών για αυτά τα τεστ/διαγωνίσματα. Παρ’ όλα αυτά, η διαμορφωτική αξιολόγηση μπορεί να βελτιώσει τις επιδόσεις των μαθητών, επειδή τους βοηθά να αναλάβουν την ευθύνη της μάθησή τους, να αντιληφθούν τις αδυναμίες τους και να μάθουν πώς να βελτιωθούν. Είναι, επομένως, σημαντικό να ενημερωθούν οι γονείς/κηδεμόνες σχετικά με τα πλεονεκτήματα της διαμορφωτικής αξιολόγησης.

Η διαμορφωτική αξιολόγηση, πέραν του ότι παρέχει στους εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα να παρακολουθούν την πορεία της μάθησης και να την αξιοποιούν για να σχεδιάσουν τα επόμενα βήματα, επιφέρει μια αλλαγή στο ρόλο και στη νοοτροπία εκπαιδευτικών και μαθητών. Για να εφαρμόσουν τη διαμορφωτική αξιολόγηση, οι εκπαιδευτικοί πρέπει να έχουν μια «νοοτροπία ανάπτυξης», δηλαδή την πεποίθηση ότι οι μαθητές μπορούν να βελτιωθούν με την προσπάθεια. Αυτό σημαίνει, επίσης, ότι θα πρέπει να ενθαρρύνουν περισσότερο τους μαθητές να εκφραστούν και να αναλάβουν την ευθύνη για τη μάθησή τους. Όταν οι μαθητές αξιολογούν τον εαυτό τους και τους συμμαθητές τους, κάνουν ένα βήμα προς τη βελτίωση της ικανότητας τους να μάθουν «πώς να μαθαίνουν» και της ικανότητάς τους για αυτόνομη μάθηση.

Γιατί είναι η ψηφιακή διαμορφωτική αξιολόγηση σημαντική για το σχολείο μου;

Η διαμορφωτική αξιολόγηση μπορεί να εμπλουτιστεί και να γίνει πιο αποτελεσματική με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων, η αποκαλούμενη Ψηφιακή Διαμορφωτική Αξιολόγηση (ΨΔΑ). Τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν, για παράδειγμα, να διαφοροποιήσουν και να διευκολύνουν τη διαμορφωτική αξιολόγηση, να εξοικονομήσουν χρόνο κατά τις αξιολογήσεις, να διευκολύνουν την ανταλλαγή εμπειριών με συναδέλφους/συμμαθητές και να δώσουν στους μαθητές τη δυνατότητα να ανατρέξουν σε παλαιότερες εργασίες και σε ανατροφοδότηση που έχουν λάβει στο παρελθόν, προκειμένου να αφομοιώσουν καλύτερα αυτά που έχουν μάθει.

Τα ψηφιακά εργαλεία διευκολύνουν μαθητοκεντρικές, ασύγχρονες δραστηριότητες ή δραστηριότητες ανεστραμμένης τάξης οι οποίες προάγουν την αυτόνομη μάθηση και τις ψηφιακές δεξιότητες. Για παράδειγμα, οι μαθητές μπορούν να συνεχίσουν να συνεργάζονται για ομαδικές εργασίες εκτός της ώρας του μαθήματος, χρησιμοποιώντας πλατφόρμες επικοινωνίας ή εργαλεία παρακολούθησης. Τα εργαλεία αυτά καταγράφουν την πρόοδο των μαθητών, την οποία παρακολουθούν οι καθηγητές (και ενίοτε οι συμμαθητές), έχοντας τη δυνατότητα να καθοδηγήσουν τους μαθητές στα επόμενα βήματα.

Η διαμορφωτική αξιολόγηση που υποστηρίζεται από ψηφιακά εργαλεία (π.χ. ένα διαδικτυακό κουίζ) παρέχει στους εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα να ενισχύσουν τα κίνητρα των μαθητών τους, να μάθουν περισσότερα για τη μάθησή τους και να σχεδιάσουν τις επόμενες δραστηριότητες, ώστε να προοδεύσουν ενόψει των τελικών διαγωνισμάτων. Πολλές μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί σε τάξεις (π.χ.  Bhagat & Spector, 2017; Faber, Luyten & Visscher, 2017; Wall et al. 2006, όλες στα αγγλικά) έχουν μετρήσει τη διαμορφωτική αξιολόγηση σε περιβάλλοντα βασισμένα σε Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) και διαπίστωσαν ότι, όταν χρησιμοποιείται αποτελεσματικά, έχει σημαντικό αντίκτυπο στις επιδόσεις των μαθητών. 

Τα δεδομένα που συλλέγονται από ψηφιακά εργαλεία σχετικά με τη μάθηση των μαθητών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους μπορούν να αξιοποιηθούν από τους εκπαιδευτικούς κατά τη διδασκαλία στην τάξη. Εκπαιδευτικοί που διδάσκουν διαφορετικά μαθήματα και σε διαφορετικές τάξεις, μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους σχετικά με τις αξιολογήσεις τους και να συζητούν πιο αποτελεσματικά ποιες ενέργειες απαιτούνται πριν από τις τελικές εξετάσεις (αθροιστική αξιολόγηση). Τα συλλεγόμενα δεδομένα σχετικά με τη μάθηση των μαθητών μπορούν επίσης να κοινοποιούνται στους γονείς και στους κηδεμόνες, ώστε να ενθαρρύνεται η συμμετοχή τους στη μάθηση των παιδιών τους με εποικοδομητικό και αναπτυξιακό τρόπο.

Η (ψηφιακή) διαμορφωτική αξιολόγηση περιλαμβάνει, επίσης, την παροχή ανατροφοδότησης από τους μαθητές. Όταν δίνονται στους μαθητές περισσότερες ευκαιρίες να εκφραστούν, αλλάζει το κλίμα και δημιουργείται σε ολόκληρο το σχολείο μια κουλτούρα αναστοχαστικής μάθησης. Σε αυτή τη διαδικασία αλλάζει και ο ρόλος των εκπαιδευτικών: καθοδηγούν, διευκολύνουν, παρέχουν τακτικά ανατροφοδότηση και συζητούν σχετικά με την παροχή υποστήριξης στους μαθητές, ώστε να προσεγγίζουν ενεργά, με κριτικό στοχασμό και υπευθυνότητα τη μάθηση. Δημιουργούν μια κουλτούρα εμπιστοσύνης στην τάξη, στην οποία οι μαθητές αισθάνονται ελεύθεροι να μοιραστούν τι καταλαβαίνουν και τι δεν καταλαβαίνουν και όπου τα λάθη δεν θεωρούνται μειονέκτημα, αλλά ευκαιρίες για μάθηση. Σε αυτή τη διαδικασία μπορούν να συμβάλλουν τα ψηφιακά εργαλεία. Για παράδειγμα, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να συλλέγουν ανώνυμη ανατροφοδότηση (π.χ. μέσω ενός διαδικτυακού κουίζ), ώστε οι μαθητές να αισθάνονται πιο άνετα να πουν τη γνώμη τους και μην φοβούνται μήπως κάνουν λάθη. Τέλος, τα συνεργατικά διαδικτυακά περιβάλλοντα δίνουν στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές τη δυνατότητα να ανταλλάξουν ανατροφοδότηση σχετικά με τις εργασίες των μαθητών καθ’ όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους.
«Αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι η σχέση εκπαιδευτικού-μαθητή.Στη διαμορφωτική αξιολόγηση θα πρέπει να είναι ευπρόσδεκτη και η ανατροφοδότηση του μαθητή προς τον εκπαιδευτικό.»
Marc van Dongen Διευθυντής του σχολείου του Τάγματος των Αυγουστινιανών μοναχών, Αϊντχόφεν 

Πώς να ξεκινήσω την ΨΔΑ στο σχολείο μου;

Το πιο σημαντικό είναι να κάνετε μια αρχή: όχι πολύ μεγάλα βήματα, αλλά να ξεκινήσετε. Στη συνέχεια θα πρέπει να γίνουν προσαρμογές στη διαδικασία σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές, το λοιπό προσωπικό και τους γονείς/κηδεμόνες.

Η εισαγωγή της ΨΔΑ προϋποθέτει αλλαγές. Σκεφτείτε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το σχολείο σας και θα θέλατε να λύσετε. Υπάρχουν πράγματα που λειτουργούν καλά, αλλά θα μπορούσαν να βελτιωθούν; Πώς μπορεί να βοηθήσει η ΨΔΑ; Ποιες θετικές αλλαγές θα θέλατε να κάνετε και γιατί; Γράψτε τα σχέδιά σας για να γίνουν συγκεκριμένα. Αυτό θα σας βοηθήσει να αξιολογήσετε τον αντίκτυπό τους. Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το πώς θα το κάνετε αυτό μπορείτε να βρείτε σε αυτήν την εργαλειοθήκη [Εργαλειοθήκη της Θεωρίας της Αλλαγής]

 

Στην αρχή θα είναι δύσκολο να καταλάβετε αν τα σχέδιά σας για την εισαγωγή της ΨΔΑ είναι κατάλληλα και αποτελεσματικά για το σχολείο σας. Γι’ αυτό, όπως και με οτιδήποτε καινούργιο, ξεκινήστε σε μικρή κλίμακα, δοκιμαστικά. Δοκιμάστε κάτι με λίγους εκπαιδευτικούς, δείτε πώς εξελίσσεται, λάβετε ανατροφοδότηση, μάθετε από αυτήν και στη συνέχεια προχωρήστε σε μεγαλύτερη κλίμακα, με περισσότερους εκπαιδευτικούς. Μάλιστα, η διαδικασία αυτή είναι παρόμοια με τις διαδικασίες της διαμορφωτικής αξιολόγησης: κάνετε πράξη την ανατροφοδότηση.

Όταν δοκιμάζετε την ΨΔΑ, φροντίστε να ενθαρρύνετε τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών από την αρχή. Έτσι εξασφαλίζετε την υποστήριξή τους και τους βοηθάτε να αναλάβουν ευθύνες, να εκφράσουν τις ανάγκες τους και να είναι πιο δεκτικοί στην υιοθέτηση της ΨΔΑ και την προσαρμογή της στις τάξεις τους. Αντί να τους πείτε τι να κάνουν, είναι προτιμότερο να τους ενθαρρύνετε να συναντιούνται τακτικά για να ανταλλάσσουν εμπειρίες και να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με ποια ψηφιακά εργαλεία και ποιες πρακτικές ΨΔΑ θα δοκιμάσουν.

Δεν είναι απαραίτητο να τους πείσετε όλους από την αρχή. Ξεκινήστε με μια μικρή ομάδα εκπαιδευτικών που επιδεικνύουν ενθουσιασμό και είναι ανοιχτοί σε καινοτομίες και πειραματισμούς. Είναι πιθανό κάποιοι εκπαιδευτικοί να θεωρήσουν ότι η συνεργατική εργασία προκαλεί αναστάτωση ή απειλεί τις καθιερωμένες πρακτικές τους. Ο χειρισμός περιπτώσεων εκπαιδευτικών που αντιστέκονται περισσότερο στις αλλαγές είναι φυσικά πιο δύσκολος και απαιτεί ποικίλες δεξιότητες ηγεσίας. Ωστόσο, είναι σημαντικό να ακουστεί η φωνή όλων των εκπαιδευτικών, ειδικά όσων έχουν επιφυλάξεις για την ΨΔΑ. Οι απόψεις τους μπορούν να σας βοηθήσουν να διαμορφώσετε τα σχέδιά σας κατά τρόπο ώστε να ανταποκριθείτε στις ανάγκες τους και να διασφαλίσετε την υποστήριξή τους.

Πώς μπορώ να υποστηρίξω την ΨΔΑ στο σχολείο μου;

Στη συνέχεια παρατίθενται κάποια σημεία που μπορείτε να λάβετε υπόψη όταν ξεκινάτε με την ΨΔΑ ή υποστηρίζετε την εφαρμογή περαιτέρω πρακτικών ΨΔΑ στο σχολείο σας.

Είναι σημαντικό να έχετε με τους εκπαιδευτικούς και άλλα μέλη του προσωπικού του σχολείου την ίδια αντίληψη σχετικά με το τι είναι η ΨΔΑ και το πώς συνδέεται με την αθροιστική αξιολόγηση. Αν και οι πρακτικές ΨΔΑ μπορούν να ποικίλουν μεταξύ τους, ο κοινός τους στόχος είναι να γίνουν κατανοητές οι μαθησιακές ανάγκες όλων των μαθητών, ώστε να τους βοηθήσετε να πάρουν τον έλεγχο της μάθησής τους. Η κοινή αυτή αντίληψη διασφαλίζει τη συνεκτική εφαρμογή της ΨΔΑ σε όλες τις τάξεις και την αποφυγή παρανοήσεων.

Στην περίπτωση πολλών πρακτικών ΨΔΑ, κάθε μαθητής θα πρέπει ιδανικά να έχει πρόσβαση σε ατομική συσκευή την οποία θα χρησιμοποιεί τόσο στο σχολείο, όσο και στο σπίτι. Στην αντίθετη περίπτωση, μια εναλλακτική λύση (υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνεται μέριμνα για τα ζητήματα ίσης μεταχείρισης) είναι οι εκπαιδευτικοί να παρουσιάζουν στην τάξη δραστηριότητες, όπως διαδικτυακά κουίζ, χρησιμοποιώντας οθόνη και υπολογιστή και οι μαθητές να χρησιμοποιούν τις δικές τους συσκευές (ταμπλέτα, έξυπνο τηλέφωνο, φορητό υπολογιστή) για να απαντούν. Διαφορετικά, μπορεί να χρησιμοποιείται η αίθουσα υπολογιστών για κάποιες τάξεις. Ιδανικά, στις αίθουσες διδασκαλίας θα πρέπει να υπάρχει πρόσβαση στο διαδίκτυο με ταχύτητα τουλάχιστον 10mbps, ταχύτητα που θα επαρκεί για τη φόρτωση ή την προβολή βίντεο σε συνεχή ροή σε τουλάχιστον έναν υπολογιστή στην αίθουσα.

Τα ψηφιακά εργαλεία παρέχουν τη δυνατότητα συλλογής ποικίλων δεδομένων, από απλούστατες βαθμολογίες σε κουίζ έως δεδομένα καταγραφής οφθαλμικών κινήσεων κατά την ανάγνωση κειμένου. Το γεγονός αυτό συνεπάγεται νέες ευθύνες. Σκεφτείτε μαζί με τους εκπαιδευτικούς τι είδους δεδομένα καταγράφονται από τα ψηφιακά εργαλεία που χρησιμοποιούν, πού αποθηκεύονται και πώς τα δεδομένα αυτά υποβάλλονται σε επεξεργασία (π.χ. αν χρησιμοποιούνται για εμπορικούς σκοπούς από τον πάροχο). Δείτε αυτό το βίντεο για να μάθετε περισσότερα σχετικά με το τι συνεπάγεται η χρήση ψηφιακών εργαλείων στην αξιολόγηση.

Από έρευνες προκύπτει ότι οι γονείς/κηδεμόνες, ακόμη και αν έχουν αρχικά αμφιβολίες σχετικά με τη διαμορφωτική αξιολόγηση, την υποστηρίζουν αν είναι καλά ενημερωμένοι (βλ. μια ανασκόπηση στα αγγλικά). Στην αρχή του σχολικού έτους, παρουσιάστε τα πλεονεκτήματα της ΨΔΑ στους γονείς, δίνοντας έμφαση στην αξία της για το παιδί και στο πώς μπορούν να υποστηρίξουν το παιδί τους, ώστε να μαθαίνει πιο αυτόνομα. Για να καθησυχάσετε τυχόν ανησυχίες σχετικά με την ιδιωτικότητα των δεδομένων, βεβαιώστε τους ότι το παιδί τους θα είναι —και φροντίστε να είναι— ασφαλές όταν χρησιμοποιεί αυτά τα ψηφιακά εργαλεία. 

Όταν οι εκπαιδευτικοί δοκιμάζουν μια καινούρια πρακτική, χρειάζονται επιπλέον χρόνο για να τη μάθουν και να προετοιμαστούν. Ιδανικά, ο χρόνος αυτός θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στις ώρες διδασκαλίας τους. Αν κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατόν, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να παρακινηθούν να εφαρμόσουν την ΨΔΑ με άλλα κίνητρα, π.χ. επιμόρφωση σε κάποιο ελκυστικό περιβάλλον, αναγνώριση εργασιακής πείρας. Οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται, επίσης, χρόνο για να ανταλλάξουν ιδέες με τους συναδέλφους τους και να συνεργαστούν στα μαθήματα όπου ενσωματώνεται η ΨΔΑ. 

Δημιουργήστε μια κουλτούρα ανοιχτών αλληλεπιδράσεων, η οποία ενθαρρύνει την ανατροφοδότηση μεταξύ εκπαιδευτικών, γονέων/κηδεμόνων, μαθητών και της ηγεσίας του σχολείου. Δώστε στους εκπαιδευτικούς ευκαιρίες, ώστε να ανταλλάσσουν τακτικά τις πρακτικές τους με άλλους εκπαιδευτικούς, και ενθαρρύνετε τους μαθητές και τους γονείς/κηδεμόνες να παρέχουν ανατροφοδότηση σχετικά με τις δικές τους εμπειρίες μάθησης. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα δημιουργηθεί ένα περιβάλλον όπου όλοι θα αισθάνονται ασφαλείς να δώσουν ανατροφοδότηση, να μοιραστούν προσωπικές απόψεις και να κάνουν λάθη.

Οι εκπαιδευτικοί θα χρειαστεί να επιμορφωθούν στη χρήση ψηφιακών εργαλείων, ιδίως αν τα χρησιμοποιούν πρώτη φορά. Η επιμόρφωση μπορεί να καλύψει τόσο τις τεχνικές πτυχές όσο και τρόπους αποτελεσματικής χρήσης των ψηφιακών εργαλείων για τη διαμορφωτική αξιολόγηση. Μπορεί να μην χρειαστεί να καλέσετε εξωτερικούς εκπαιδευτές. Η εκπαίδευση από συναδέλφους μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική και σταθερή. Τα σεμινάρια επιμόρφωσης μπορούν να αναλάβουν ο συντονιστής ΤΠΕ, οι εκπαιδευτικοί που χρησιμοποιούν ήδη ψηφιακά εργαλεία ή εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται να πειραματιστούν με νέες ιδέες. 

Οι εκπαιδευτικοί μαθαίνουν άμεσα ο ένας από τον άλλον, επομένως, φροντίστε να δημιουργήσετε ευκαιρίες συνεργασίας. Μπορούν, επίσης, να ενώσουν τις δυνάμεις τους για δοκιμάσουν πρακτικές ΨΔΑ: για παράδειγμα, ο καθηγητής κοινωνικών επιστημών μπορεί να συνεργαστεί με τον καθηγητή πληροφορικής για ένα κοινό μάθημα που θα καλύπτει, επίσης, την ψηφιακή ικανότητα με τη χρήση ψηφιακών εκπαιδευτικών εργαλείων. 

Η υποστήριξή σας, ως ηγέτη του σχολείου, προς τις ατομικές και ομαδικές πρωτοβουλίες των εκπαιδευτικών κάνει τη διαφορά. Ενθαρρύνετε τους εκπαιδευτικούς να χρησιμοποιήσουν αυτήν την εργαλειοθήκη και να αντλήσουν έμπνευση από τα σενάρια διδασκαλίας ΨΔΑ.

Υποδομές για την ΨΔΑ

Δεδομένου ότι η ΨΔΑ περιλαμβάνει τη χρήση ψηφιακών εκπαιδευτικών εργαλείων, πρέπει να διασφαλίζονται οι κατάλληλες τεχνικές και υλικοτεχνικές συνθήκες. Αυτές περιλαμβάνουν τη διαθεσιμότητα ψηφιακών συσκευών, διαδικτυακών συνδέσεων, ευκαιριών επιμόρφωσης και χρόνου. Αυτά τα ζητήματα θα μπορούσαν να εξεταστούν με τη βοήθεια ενός μέλους του προσωπικού που είναι υπεύθυνο για τις ΤΠΕ.

Αντί να σας αναστατώνει η σκέψη ότι δεν έχετε την ιδανική υποδομή, σκεφτείτε τις δυνατότητες και τα όρια της σύνδεσης, των υπηρεσιών, των εφαρμογών και των συσκευών που έχετε στη διάθεσή σας και το πώς μπορούν να υποστηρίξουν τους παιδαγωγικούς σας στόχους. 

 

Αν είναι εύκολο να μάθουν οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές πώς να χρησιμοποιούν τα ψηφιακά εργαλεία, τότε είναι πιθανότερο να τα χρησιμοποιούν τακτικά. Αν είναι εύκολο να χρησιμοποιηθούν στην τάξη, τότε δεν θα υπάρχουν παρεκκλίσεις από τους εκπαιδευτικούς στόχους. Στην εξεύρεση των κατάλληλων εργαλείων μπορούν να βοηθήσουν οι εκπαιδευτικοί και οι διαχειριστές ΤΠΕ.

Τι είδους ψηφιακά εργαλεία χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί; Είναι σημαντικό οι εκπαιδευτικοί να γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο αυτά τα εργαλεία αποθηκεύουν και επεξεργάζονται τα δεδομένα των μαθητών. Ανάλογα με το πώς υποβάλλονται σε επεξεργασία τα δεδομένα, ενδέχεται να είναι ασφαλέστερο να γίνεται χρήση του εργαλείου χωρίς να δημιουργούνται λογαριασμοί για τους μαθητές. Άλλες παράμετροι που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη είναι η ευκολία στη χρήση για εκπαιδευτικούς και μαθητές και η διαλειτουργικότητα μεταξύ διαφορετικών ψηφιακών εφαρμογών. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την ιδιωτικότητα των δεδομένων παρέχονται σε αυτήν την περιπτωσιολογική μελέτη.

Τι προσφέρει η εργαλειοθήκη Assess@Learning

Η εργαλειοθήκη Assess@Learning προσφέρει περιπτωσιολογικές μελέτες και κατευθυντήριες γραμμές που θα βοηθήσουν τους διευθυντές σχολικών μονάδων να σχεδιάσουν δράσεις για την υποστήριξη των εκπαιδευτικών στην εφαρμογή ή περαιτέρω ανάπτυξη της ΨΔΑ. Είναι σκόπιμο να ανατρέξετε και στις ενότητες που απευθύνονται στους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές, τους γονείς και τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής, ώστε να γίνει καλύτερα κατανοητός ο ρόλος τους στην ΨΔΑ.

Περιπτωσιολογικές μελέτες
για διευθυντές σχολείωνγια τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής

Οι περιπτωσιολογικές μελέτες περιγράφουν δράσεις που έχουν αναληφθεί από διευθυντές σχολικών μονάδων και υπευθύνους χάραξης πολιτικής και δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την ΨΔΑ. Παρέχουν πληροφορίες και ιδέες σχετικά με το πώς να ξεκινήσετε την ΨΔΑ στο σχολείο σας.

Δείτε περισσότερα 
Εργαλειοθήκη της Θεωρίας της Αλλαγής
για διευθυντές σχολείων

Η Εργαλειοθήκη της Θεωρίας της Αλλαγής στο πλαίσιο του προγράμματος Assess@Learning βοηθάει τους διευθυντές σχολικών μονάδων να καθορίσουν στόχους και δράσεις για την εισαγωγή της ΨΔΑ στο σχολείο τους. Μοιραστείτε κι εσείς τις ιδέες σας με άλλους.

Δείτε περισσότερα 
Σενάρια διδασκαλίας 
για δασκάλους

Πρόκειται για παραδείγματα πρακτικών ΨΔΑ από εκπαιδευτικούς σε επτά χώρες. Ενθαρρύνετε τους εκπαιδευτικούς να αντλήσουν έμπνευση από αυτά και να δοκιμάσουν νέα εργαλεία και πρακτικές.

Δείτε περισσότερα 
Γλωσσάριο παιδαγωγικών όρων 
για όλους

Στο γλωσσάριο του προγράμματος Assess@Learning παρέχονται ορισμοί των διαφόρων εννοιών, μεθόδων και εργαλείων που αναφέρονται σε αυτές τις οδηγίες.  

Δείτε περισσότερα 
Γλωσσάριο ψηφιακών εργαλείων
για όλους

Υπάρχουν πολλά εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι εκπαιδευτικοί προκειμένου να διευκολύνουν τη διαμορφωτική αξιολόγηση. Αυτό το γλωσσάριο παρέχει μια γρήγορη επισκόπηση χρήσιμων ψηφιακών εργαλείων και των διαφόρων δυνατοτήτων και επιλογών γλώσσας που διαθέτουν.

Δείτε περισσότερα