Το Kuresaare Gymnasium είναι ένα διοικούμενο από τον δήμο σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε ένα νησί στη δυτική Εσθονία, σε μια μικρή και σχετικά αγροτική κοινότητα. Η σχολική διοίκηση αποτελείται από τον διευθυντή του σχολείου μαζί με τα έως δέκα μέλη του προσωπικού του σχολείου.

Όπως όλα τα σχολεία στην Εσθονία, το Kuresaare Gymnasium έχει σχεδιάσει το δικό του σχολικό πρόγραμμα με βάση το εθνικό πρόγραμμα σπουδών, το οποίο δίνει έμφαση στη σημασία της διαμορφωτικής αξιολόγησης και έχει διαμορφωθεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις του σχολείου. Προϋπόθεση για την εφαρμογή της διαμορφωτικής αξιολόγησης είναι μια λίστα κριτηρίων μαθησιακών αποτελεσμάτων και δεξιοτήτων. Για την καλύτερη εφαρμογή της διαμορφωτικής αξιολόγησης, το σχολείο προτρέπει τους εκπαιδευτικούς να συμμετέχουν σε συνεδρίες κατάρτισης εκτός σχολείου, αλλά και να οργανώνουν ενδοϋπηρεσιακή κατάρτιση.

Η σχολική διοίκηση κατανοεί τους λόγους για τους οποίους η διαμορφωτική αξιολόγηση είναι σημαντική και δημιουργεί ένα αποτελεσματικό πρόγραμμα για τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων. Η σχολική διοίκηση βασίζεται στους εκπαιδευτικούς για να δημιουργήσουν από κοινού μια προσέγγιση σε επίπεδο σχολείου, η οποία θα έχει αντίκτυπο στη διδασκαλία τους. 

Φυσικά, υπάρχουν πολλοί εκπαιδευτικοί και η προθυμία τους να συμμετέχουν στην ανάπτυξη του σχολικού προγράμματος και των προσεγγίσεων αξιολόγησης δεν είναι πάντα η ίδια. Ωστόσο, εναπόκειται στη διοίκηση να εντάξει όσο το δυνατόν περισσότερα μέλη του προσωπικού στη διαδικασία. Το ευρύτερο αποτέλεσμα και δέσμευση διασφαλίζονται με την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή μελών του προσωπικού, τα οποία θα συνεισφέρουν με αυθεντικό τρόπο.

Πολλά σχολεία στην Εσθονία έχουν μία εβδομάδα αφιερωμένη σε ένα πρόγραμμα (έργο/project) κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους. Το πρόγραμμα μπορεί να είναι η διοργάνωση μιας εκδήλωσης (π.χ. ενός διαγωνισμού, μιας παράστασης, μιας ημέρας για τις οικογένειες), μιας φιλανθρωπικής εκδήλωσης (π.χ. για να βελτιώσουν κάτι ή να βοηθήσουν κάποιον), μιας εκστρατείας ενημέρωσης ή οτιδήποτε άλλο. Ορισμένα προγράμματα αποτελούν πρωτοβουλίες καθοδηγούμενες από τους μαθητές, όπως μια φιλανθρωπική πρωτοβουλία,μια ημέρα για τις οικογένειες (για παράδειγμα, οι οικογένειες συνεισφέρουν σε μια γιορτή πουλώντας και αγοράζοντας αρτοσκευάσματα), μια εκδήλωση για την υποστήριξη ενός τοπικού ασύλου ζώων, ένας διαγωνισμός χριστουγεννιάτικων καρτών, μια εβδομάδα μόδας αφιερωμένη στο χρώμα, μια συγκεκριμένη εκστρατεία ευαισθητοποίησης για ενίσχυση της προβολής κάποιου ζητήματος.

Σε πολλές περιπτώσεις, τα προγράμματα επικεντρώνονται σε θέματα συμμετοχής των πολιτών, όπως:

• Διαφορετικές κουλτούρες
• Το σχολείο και οι κοινότητες της Εσθονίας και της Ρωσίας: ευαίσθητα ζητήματα στην ιστορία, ιστορική μνήμη, ιστορική συνείδηση, ιστορία με πολλαπλή προοπτική
• Κοινωνικός αποκλεισμός
• Άτομα με ειδικές ικανότητες
• Το ηλικιακό χάσμα στην κοινωνία, το πρόβλημα της μοναξιάς
• Νέοι και ταλαντούχοι άνθρωποι εγκαταλείπουν την Εσθονία (πώς να ανασταλεί αυτή η τάση;)

Στο ίδιο πνεύμα, το Kuresaare Gymnasium θέλησε να ενθαρρύνει τους μαθητές να προβληματιστούν για προβλήματα της πραγματικής ζωής και να τους βοηθήσει να συνειδητοποιήσουν ότι μπορούν πραγματικά να φέρουν την αλλαγή. Τα προβλήματα πραγματικής ζωής σε καθημερινές καταστάσεις μάθησης προσανατολίζονται, επίσης, προς τον ψηφιακό κόσμο: πώς να αξιολογήσετε με κριτικό τρόπο τις πηγές πληροφόρησης, να παραμείνετε ασφαλείς στο διαδίκτυο κ.λπ.

Ωστόσο, η χρήση προβλημάτων του πραγματικού κόσμου και η μάθηση βάσει έργου/προβλημάτων θεωρείται χρονοβόρα από τους περισσότερους εκπαιδευτικούς. Συνεπώς, η διδασκαλία, ως επί το πλείστον, δεν πραγματοποιείται με τέτοιες μεθόδους.

Οι συγκεκριμένες προτεραιότητες καθορίζονται από τον εκπαιδευτικό, αλλά το σχολείο έχει θέσει την βασική προτεραιότητα ως εξής: «Αξιοποίηση των δεξιοτήτων πρωτοβουλίας και συνεργασίας στο σχολείο, καθώς στόχος της διδασκαλίας και της εκπαιδευτικής εργασίας είναι η ανάπτυξη δεξιοτήτων που ενισχύουν την ικανότητα των μαθητών να αντεπεξέρχονται στον κόσμο». Με άλλα λόγια, σκοπός είναι η ανάπτυξη της δυνατότητας των μαθητών να ενεργούν στη ζωή τους και να εκτιμούν τον αντίκτυπο που μπορούν να έχουν στο περιβάλλον τους.

Έρευνα – Ανάπτυξη του γραμματισμού της αξιολόγησης

Η μάθηση βάσει έργου μπορεί να επεκταθεί σε μεγαλύτερη χρονική περίοδο, για παράδειγμα με ένα πρόγραμμα που εξελίσσεται καθόλη τη διάρκεια ενός εξαμήνου. Με αυτόν τον τρόπο, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να έχουν περισσότερο χρόνο και ευκαιρίες να δοκιμάσουν διάφορα εργαλεία διαμορφωτικής αξιολόγησης και να ανακαλύψουν πιο ουσιαστικούς τρόπους χρήσης τους. Από μια σειρά αξιολογήσεων που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 2000 διαπιστώθηκε ότι η πλειονότητα των εκπαιδευτικών έτειναν να χρησιμοποιούν τις νέες τεχνολογίες προς ενίσχυση των παραδοσιακών προσεγγίσεων μάθησης και αξιολόγησης (Langworthy et al., 2010; Selwyn, 2010; Voogt, 2009). Μία δεκαετία αργότερα, οι Ferri et al (2020), ομοίως παρατήρησαν ότι πολλοί εκπαιδευτικοί που εργάζονταν στο πλαίσιο της έκτακτης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης εξακολουθούσαν να εφαρμόζουν παραδοσιακή, μετωπική διδασκαλία.

Ο Eyal (2012) συνιστά οι εκπαιδευτικοί να επεκτείνουν τον γραμματισμό αξιολόγησης, ώστε να συμπεριλαμβάνει τα ψηφιακά εργαλεία. Ένας εκπαιδευτικός με γνώσεις αξιολόγησης γνωρίζει μια σειρά μεθόδων για τη συλλογή στοιχείων ενδεικτικών για τη μάθηση των μαθητών (συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλόντων διδασκαλίας με φυσική παρουσία και των εξ αποστάσεων περιβαλλόντων) και κατανοεί τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ενισχύσει τα κίνητρα των μαθητών. Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει, επίσης, να μεταθέτουν κάποιες ευθύνες αξιολόγησης στους μαθητές, ώστε να μπορούν οι μαθητές να αναπτύξουν ικανότητες για αυτοκαθοδηγούμενη μάθηση και προβληματισμό.

Αυτό το παράδειγμα εφαρμόζεται σε ένα μάθημα Κοινωνιολογίας, όπου οι μαθητές μαθαίνουν για την κοινωνία και προσπαθούν να βρουν τρόπους για την επίλυση προβλημάτων στο περιβάλλον τους. Τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται μπορούν, επίσης, να προσαρμοστούν για εφαρμογή σε άλλα μαθήματα και άλλοι εκπαιδευτικοί τα προσάρμοσαν στις τάξεις τους.

Ο εκπαιδευτικός χρησιμοποίησε διάφορα ψηφιακά εργαλεία για να καθοδηγήσει τους μαθητές κατά την εργασία τους στο πρόγραμμα και τη συνεργασία με τους άλλους μαθητές. Ιδανικά, αυτή η μορφή καθοδήγησης είναι απρόσκοπτη, βοηθά στην παροχή σχεδόν άμεσης ανατροφοδότησης και συμβάλλει στην ικανότητα των εκπαιδευτικών να διαμορφώνουν και να κλιμακώνουν το μάθημα σύμφωνα με τις ανάγκες των μαθητών. Το βασικό εμπόδιο που μπορεί να αποτελέσει πρόκληση είναι το περιορισμένο χρονικό πλαίσιο, συνεπώς οι μαθητές πρέπει να ενημερώνονται και να τους δίνεται ο σωστός ρυθμός μέσω του μαθήματος.

Στόχος της δραστηριότητας, που ενσωματώνει μία σειρά δεξιοτήτων, είναι η βελτίωση του τοπικού περιβάλλοντος για όλους. Οι μαθητές πρέπει να διερευνήσουν διάφορους τύπους διαφημίσεων, να αναλύσουν το περιεχόμενο και τον σκοπό τους και να δημιουργήσουν τη δική τους διαφήμιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε κατάλληλη μορφή, με βάση τους στόχους που έχουν θέσει. Στο πλαίσιο αυτό, ως διαφήμιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης νοείται η χρήση της διαφήμισης για ενημέρωση του κοινού σχετικά με ένα κοινωνικό ζήτημα ή για επηρεασμό της συμπεριφοράς του κοινού.

Το θέμα της διαφήμισης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και της πρωτοβουλίας πολιτών είναι σημαντικό σε οποιοδήποτε τόπο. Ο εκπαιδευτικός ενθαρρύνει την κριτική σκέψη και την πρωτοβουλία των πολιτών για την επίλυση προβλημάτων στην περιοχή τους. Αυτή η δραστηριότητα βοηθά τους μαθητές να συνειδητοποιήσουν ότι είναι οι ίδιοι υπεύθυνοι για την αλλαγή της ζωής τους, τώρα και στο μέλλον. Οι αλλαγές ξεκινούν από κάθε ένα μέλος μιας κοινότητας. Η ιδέα αυτή δίνει ελπίδα και προοπτική στην τοπική κοινότητα.

Συζητώντας για τη διαφήμιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι μαθητές αναπτύσσουν τις ψηφιακές τους δεξιότητες, τις δεξιότητες συνεργασίας, την κριτική σκέψη και την πρωτοβουλία πολιτών. Η δραστηριότητα περιλαμβάνει τη χρήση διαφόρων εργαλείων και προσεγγίσεων διαμορφωτικής αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης από συμμαθητές. 

Το σχολείο μπορεί να οργανώσει διαθεματικές δραστηριότητες. Έτσι, οι νέοι θα έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν με την ευρύτερη κοινότητα και να καταλήξουν σε λύσεις από κοινού. Οι δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνουν την ενσωμάτωση πολλαπλών μαθημάτων. Για παράδειγμα, οι μαθητές μπορεί να επιθυμούν να ασχοληθούν με ένα περιβαλλοντικό ζήτημα που περιλαμβάνει πτυχές της βιολογίας ή της χημείας, τις οποίες στη συνέχεια πρέπει να συνενώσουν.