Το σχολείο της Puhja στην Tartumaa είναι σχετικά μικρό, βρίσκεται σε αγροτική περιοχή και όλα τα παιδιά του τοπικού δήμου, περίπου 13 000 ατόμων, είναι μαθητές αυτού του σχολείου. Συνεπώς, το σχολείο πρέπει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο οι μαθητές με διαφορετικές προσδοκίες, ενδιαφέροντα και ικανότητες θα υποστηρίζονται ώστε να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις δυνατότητές τους στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων. Ως σχολείο-εταίρος του Πανεπιστημιακού Κέντρου Εκπαιδευτικής Καινοτομίας της Tartu, το σχολείο έχει θέσει ως βασική αποστολή του τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου οι μαθητές μπορούν να καταστούν ανοιχτόμυαλοι και καινοτόμοι διά βίου εκπαιδευόμενοι. Το σχολείο και το πανεπιστήμιο συνεργάζονται για την ανάπτυξη μεθόδων διδασκαλίας, καθώς και άλλων προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης.

Το σχολείο διοργανώνει ημέρες e-learning, όπου οι μαθητές δουλεύουν επάνω στις εργασίες τους από το σπίτι. Χρησιμοποιούνται διαφορετικά περιβάλλοντα ηλεκτρονικής μάθησης για την παράδοση εργασιών και την παρακολούθηση της μαθησιακής διαδικασίας. Οι μαθητές εξασκούν πλήρως τις μαθησιακές δεξιότηaτές τους αυτήν την ημέρα. 

Η ημέρα ηλεκτρονικού σχολείου σημαίνει ότι οι μαθητές λαμβάνουν μια λίστα με εργασίες που πρέπει να ολοκληρώσουν κατά τη διάρκεια της ημέρας αυτής μόνοι τους. Σχεδόν όλοι οι μαθητές μένουν στο σπίτι εκείνη την ημέρα. Οι εργασίες για την ημέρα ηλεκτρονικού σχολείου αναρτώνται σε έναν ιστότοπο που επιτρέπει τη μάθηση με τον ρυθμό των μαθητών και την ασύγχρονη μάθηση. Οι μαθητές εκτελούν εργασίες σε διάφορα περιβάλλοντα και παραδίδουν τις εργασίες τους σύμφωνα με τις οδηγίες των εκπαιδευτικών. Οι εκπαιδευτικοί είναι ελεύθεροι να χρησιμοποιήσουν το περιβάλλον που θεωρούν εκείνοι κατάλληλο.

Πριν από την πανδημία, οι ημέρες e-learning πραγματοποιούνταν μία ή δύο φορές ετησίως. Το σχολείο ενδεχομένως θα ήθελε να γίνονται και περισσότερες φορές, αλλά ήταν επιβαρυντικό για τους γονείς και χρειαζόταν ειδικός προγραμματισμός. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι ημέρες e-learning δεν πραγματοποιήθηκαν, καθώς χρειάστηκε να γίνει μετάβαση του σχολείου στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση.

Η ημέρα e-learning απευθύνεται σε όλους τους μαθητές, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, και κατά κύριο λόγο λαμβάνει χώρα στο τέλος του σχολικού έτους. Αν και οι μαθητές του δημοτικού σχολείου (ιδίως των πρώτων τάξεων) δεν διαθέτουν τη γνωστική ανάπτυξη ώστε να διαχειρίζονται το ίδιο επίπεδο ευθύνης με τους μεγαλύτερους συμμαθητές τους, το εθνικό πρόγραμμα σπουδών για την προσχολική εκπαίδευση δίνει έμφαση στην πρωτοβουλία και τις συνήθειες αυτόνομης εργασίας από νωρίς, ώστε να προετοιμάσει τα παιδιά για το σχολείο. Έτσι, η ημέρα e-learning έχει μεν διαφορετικό νόημα για τους μαθητές κάθε επιπέδου, αλλά αναπτύσσει σε κάθε περίπτωση τις δεξιότητές τους για αυτοκαθοδηγούμενη μάθηση.

Άλλα σχολεία υλοποιούν, επίσης, ημέρες e-learning. Όλα τα σχολεία μπορούν να επιλέξουν ελεύθερα να διοργανώσουν μία τέτοια εκδήλωση. Τα σχολεία μπορούν να καθιερώσουν την ημέρα e-learning, εφόσον εξηγήσουν για ποιον λόγο χρειάζεται στους μαθητές και στους γονείς. Δεν υπάρχουν εθνικοί περιορισμοί στην Εσθονία που να απαγορεύουν ή να επιβάλλουν στα σχολεία την ημέρα αυτή. 

Είναι σημαντικό για τη διοίκηση του σχολείου να δημιουργήσει ένα περιβάλλον τέτοιο, ώστε οι εκπαιδευτικοί να γνωρίζουν ότι οι αποφάσεις τους σχετικά με τις στρατηγικές μάθησης τυγχάνουν εμπιστοσύνης και ενθαρρύνονται οι καινοτόμες μαθησιακές προσεγγίσεις. Το σχολείο διαθέτει, επίσης, την απαραίτητη υποδομή (ηλεκτρονικοί υπολογιστές, tablet, οθόνες αφής, υποδομή ρομποτικής κ.λπ.). 

Το σχολείο χρησιμοποιεί το Stuudium, ένα σύστημα σχολικής διαχείρισης που χρησιμοποιείται ευρέως στα εσθονικά σχολεία. Χρησιμοποιείται για την εισαγωγή βαθμών, την παροχή οδηγιών, την ανάθεση εργασιών και την επικοινωνία με τους γονείς, μεταξύ άλλων (βλ. επίσης το e-Kool, που προσέφερε δωρεάν συνδρομή κατά την περίοδο της πανδημίας Covid-19). Συνολικά, το 99,8% όλων των μαθητών στην Εσθονία χρησιμοποιούν αυτό το είδος πλατφόρμας.

Απαιτείται μέτριο επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων από τους εκπαιδευτικούς ώστε να διαχειρίζονται τις δραστηριότητες για μια ημέρα e-learning. Η προετοιμασία θα μπορούσε να είναι χρονοβόρα, καθώς όλα τα υλικά κατασκευάζονται από το μηδέν, αλλά είναι, επίσης, προσαρμόσιμα για μελλοντικούς μαθητές. 

Όλοι οι μαθητές, ανεξάρτητα από τις όποιες μαθησιακές δυσκολίες (π.χ. δυσκολίες ανάγνωσης) ή έλλειψη κινήτρων ενδέχεται να έχουν, θα πρέπει να συμμετέχουν ενεργά και να επιτυγχάνουν τους μαθησιακούς τους στόχους μέσω της εξατομίκευσης, της προσαρμογής και της υποστήριξης των εκπαιδευτικών. Είναι, ωστόσο, σημαντικό η υποστήριξη αυτή να επικεντρώνεται στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου οι μαθητές θα μπορούν να εφαρμόζουν στον μέγιστο βαθμό τις δεξιότητες και τις γνώσεις τους. Δεν πρέπει να δίνεται στους μαθητές η αίσθηση ότι δεν μπορούν να φέρουν εις πέρας την εργασία τους χωρίς βοήθεια.

Το παράδειγμα περιγράφει μια δραστηριότητα που σχεδιάστηκε για την ημέρα e learning. Η εκπαιδευτικός μοιράστηκε τις εργασίες μέσω μιας τοποθεσίας Google. Ωστόσο, οι εργασίες μπορούσαν να ολοκληρωθούν σε οποιοδήποτε σύστημα διαχείρισης μάθησης ή πλατφόρμα επικοινωνίας.

Αρχικά ζητήθηκε από τους μαθητές να γράψουν τι αναμένουν από τη δραστηριότητα σε ένα σύννεφο λέξεων. Κατόπιν, έκαναν ένα κουίζ αυτοαξιολόγησης για να ενεργοποιήσουν τις ήδη υπάρχουσες γνώσεις τους. Στη συνέχεια, έκαναν κουίζ για να εξασκηθούν στο λεξιλόγιο και παρακολούθησαν διαδραστικά βίντεο. Τέλος, δουλεύοντας σε ζευγάρια, ηχογράφησαν έναν διάλογο στα αγγλικά. Συγκεκριμένα, η εργασία ήταν ο ένας ομιλητής να ζητά οδηγίες για μια συγκεκριμένη τοποθεσία και ένας άλλος ομιλητής να δίνει οδηγίες στον πρώτο. Ζητήθηκε από τους μαθητές να εμπλουτίσουν το αρχείο ήχου με ηχητικά εφέ και να τα συνδυάσουν στο αρχείο ήχου. Στη συνέχεια, κάθε αρχείο ήχου αξιολογήθηκε από τους συμμαθητές.

Για να υπάρχει δυνατότητα παρακολούθησης της μαθησιακής διαδικασίας, ο εκπαιδευτικός πρέπει αρχικά να καθορίσει με σαφήνεια τα βήματα (ερωτήσεις: γιατί, τι, πώς) της δραστηριότητας. Μόνο έτσι θα μπορεί ο εκπαιδευτικός να παρέχει στους μαθητές επαρκή  υποστήριξη. 

Οι μαθητές με ειδικές ικανότητες μπορεί να χρειάζονται βοήθεια για την κατανόηση της εργασίας. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να είναι χρήσιμο να διαβαστεί δυνατά η εκφώνηση της εργασίας ή/και να γίνει συζήτηση σχετικά με τον στόχο της δραστηριότητας. Επίσης, το να δοθεί στους μαθητές η δυνατότητα να περιγράψουν πριν ξεκινήσουν τι έχουν καταλάβει ότι πρέπει να κάνουν για την εργασία και ποιο αναμένεται να είναι το αποτέλεσμα, μπορεί να είναι χρήσιμο και να παράσχει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με το επίπεδο δυσκολιών και τους τομείς στους οποίους πρέπει να δοθούν διευκρινίσεις. 

Είναι σημαντικό να υπάρχει επαρκής χρόνος για την παροχή ανατροφοδότησης. Τα σχόλια δεν πρέπει να επικεντρώνονται μόνο στο συγκεκριμένο αποτέλεσμα (εκμάθηση νέων λέξεων), αλλά και στις στρατηγικές μάθησης που επιλέγονται από τους μαθητές (για παράδειγμα, διαχείριση χρόνου, κατανομή εργασιών εντός ομάδων).

Καθώς οι εργασίες απαιτούν αυτοκαθοδήγηση κατά τη διαδικασία και καθορισμό στόχων για την επίτευξη του τελικού αποτελέσματος, οι μαθητές πρέπει να διαθέτουν ορισμένες δεξιότητες αυτοκαθοδηγούμενης μάθησης και η δυνατότητα ανάπτυξης αυτο-κινήτρων τους πρέπει να είναι αρκετά υψηλή. Ωστόσο, είναι, επίσης, σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι τα λάθη είναι ευπρόσδεκτα καθόλη τη διάρκεια της μαθησιακής διαδικασίας. Η ανάλυση των λαθών είναι πράγματι μία πολύτιμη δεξιότητα για την αυτοκαθοδηγούμενη μάθηση. Η ανάγκη βελτίωσης της ικανότητας παροχής κινήτρων αποτελεί, επίσης, μία σημαντική πτυχή που πρέπει να διδάξει στους μαθητές η δραστηριότητα. 

Έρευνα – Αντιμετώπιση του λάθους ως φυσιολογικού

Υπάρχουν έρευνες που τονίζουν τη σημασία της αποδοχής και της αντιμετώπισης των λαθών που γίνονται στην τάξη ως κάτι φυσιολογικό. Οι Steuer, Rosentritt-Brunn και Dresel (2013), μελέτησαν 1.116 μαθητές από 56 τάξεις γερμανικών σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στο μάθημα των Μαθηματικών. Διαπίστωσαν ότι στις τάξεις που θεωρούνταν «φιλικές προς τα λάθη» (έναντι των «μη φιλικών» τάξεων) οι μαθητές επέδειξαν υψηλότερα επίπεδα προσπάθειας και αυτοκαθοδήγησης. Δηλαδή, οι μαθητές είχαν περισσότερες πιθανότητες να καθοδηγήσουν καλύτερα τη μάθηση τους αν ανέφεραν ότι δεν πειράζει να κάνουν λάθη στην τάξη, ότι ο εκπαιδευτικός τους δεν αντιδρά αρνητικά στα λάθη και ότι τα συζητά μέσα στην τάξη για να βοηθήσει τους μαθητές να μάθουν καλύτερα.

Ομοίως, οι Soncini, Metteucci και Butera (2020), έκαναν ένα πείραμα σχετικά με τις στρατηγικές χειρισμού των λαθών από τους εκπαιδευτικούς (υποστηρικτικοί έναντι ουδέτερων) μέσω ενός πλασματικού μαθήματος με 108 μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της πέμπτης τάξης. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι εκπαιδευτικοί της «υποστηρικτικής» τάξης ήταν σε θέση να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον φιλικό προς τα λάθη. Διαπίστωσαν, επίσης, ότι στην ουδέτερη τάξη οι μαθητές έδειχναν να έχουν μεγαλύτερο άγχος.